Ruch korporacyjny we współczesnej Polsce

Próba odrodzenia (część 3)

W tym samym czasie, gdy trwały prace nad reaktywacją 'Aquilonii’, do Stowarzyszenia Filistrów zgłosiła się druga grupa osób chcących założyć korporację. Byli oni studentami nauk politycznych UW, a o idei korporacyjnej dowiedzieli się od Aquilonów. Opiekę nad nimi ze strony filistrów objął W. Eysymontt. Uroczysty komersz reaktywacyjny korporacji 'Respublica’ odbył się 21 stycznia 1995 roku. Otrzymało na nim barwy 8 mistrzów. Korporacja została zarejestrowana sądownie dopiero w maju 1998 roku. Obecnie liczy 21 członków: 5 weteranów (filistrów), 7 mistrzów, 6 laików i 3 kandydatów. Jej prezesem jest T. Kobzdej, a jej kwatera mieści się na ulicy Górnośląskiej 7, wspólnie z kwaterą 'Aquilonii’.(29)

W statucie 'Respublici’ jej cele zostały określone następująco: wyrabianie poszanowania prawa, karności społecznej i obywatelskiej, poczucia solidarności i obowiązkowości, odpowiedzialności za czyny oraz poczucia honoru i obowiązku pracy społecznej, a także uzupełnianie wykształcenia i rozwój fizyczny korporantów. Głównym zadaniem korporanta ma być praca dla Polski, a jego najwyższym prawem, miarą wartości moralnej i drogowskazem postępowania ma być ’Dobro ludzkości i Narodu ’. Ma on także zawsze i wszędzie przeciwstawiać się wszelkim dążeniom wrogim Polsce.(30)

W korporacji są 3 stany: laicy, mistrzowie i weterani. Kandydatem do 'Respublici’ może zostać student uczelni warszawskiej, Polak o nieposzlakowanej czci, który uzyska poparcie 4 członków i zostanie przyjęty mocą dekretu Wielkiego Mistrza. Aby zostać laikiem, winien uzyskać poparcie 4/5 głosów Zgromadzenia Mistrzów oraz złożyć przyrzeczenie. Aby z laika stać się mistrzem, musi złożyć pracę mistrzowską w formie pisemnego referatu i zdać egzamin ze znajomości konstytucji korporacji. Po tym na wniosek opiekuna i 4 mistrzów zostaje poddany balotowaniu przez Zgromadzenie Mistrzów. Po całej ceremonii uchwałą Zgromadzenia zapadłą większością 2/3 głosów może zostać uznany za mistrza.(31)

Ciekawa, choć skomplikowana jest struktura władz korporacji. Władza ustawodawcza to Zgromadzenie Mistrzów, Rada Walna i Konstytuanta, władzę wykonawczą tworzą: Wielki Mistrz (prezes), Straż Korporacji (zarząd) i Departamenty oraz urzędnicy, a sądową są Zgromadzenie Mistrzów (ostatnia instancja), Kapituła Senatorska (druga instancja) i Trybunał Korporacji (pierwsza instancja). Także weterani mają własne władze, które tworzą: Zgromadzenie, Senat i Prezydium Weteranów. Najwyższą władzą ustawodawczą i sądowniczą jest Zgromadzenie Mistrzów. Rada Walna rozpatruje projekt budżetu i przyjmuje sprawozdanie Straży z działalności władz i urzędów. Konstytuanta (wszyscy mistrzowie i weterani) jest jedynym ciałem, które może rozwiązać korporację. Najwyższą władzą wykonawczą i reprezentacyjną jest wybierany przez zgromadzenie Wielki Mistrz, który mianuje wszystkich członków władz wykonawczych i sądowych. Pełni on więc kluczową funkcję w stowarzyszeniu. Zarząd, czyli Straż Korporacji, tworzą: Kanclerz, Podkanclerzy i Starosta, czyli dyrektorzy departamentów: spraw zewnętrznych, skarbu i spraw wewnętrznych. Zajmuje się on bieżącą pracą korporacji.(32) Szczegółowe uprawnienia poszczególnych urzędów i sposób ich działania określają ustawy korporacyjne.

W swojej 'Doktrynie’ korporacja stwierdza, że jest ona ’związkiem honoru, braterstwa, odpowiedzialności i pracy dla dobra narodu i państwa polskiego ’. Moralność każdego korporanta ma się opierać na podstawach ’wielowiekowej tradycji chrześcijaństwa jako etycznym fundamencie współczesnej cywilizacji’. W ’Doktrynie’ mówi się też o zasadzie hierarchiczności rozumiejąc ją w ten sposób, że odpowiedzialność korporanta jest tym większa, im wyższe piastuje on stanowisko. Podmiotem działań korporacji nie jest naród czy państwo, ale człowiek i jego dobro. Ponieważ ’naturalnym środowiskiem rozwoju człowieka jest naród zorganizowany w państwie’, dlatego ’korporacja przeciwstawia się dążeniom stawiającym sobie za cel stworzenie ponadnarodowej organizacji jednoczącej Europę’. Jej ideałem jest ’Europa narodów samostanowiących o swym losie’.(33)

PRZYPISY:

29. Relacja udzielona autorowi przez M. Łapińskiego (filistra korporacji) 28.11.1998 roku.

30. Constitutio Corporationis Respublica, art.4-5, w: Korporacja Akademicka 'Respublica’. Materiały szkoleniowe, cz. II, Warszawa 1997.

31. Ibidem, art.19-21, 26-31.

32. Ibidem, art. 38-64.

33. 'Fuksom rozum daj’, 'Życie Stolicy’ z 31.01.1997.